Fikrimi anlatırsam çalınır mı?

Bir türlü veremediğimiz eski ayakkabılarımız, satmaktan son anda vazgeçtiğimiz arabamız ya da pazarı olmadığı halde "bence bu harika" diye ısrarla satmaya çalıştığımız ürünler, "Aman fikrimi anlatırsam çalarlar" diye aşırı değerli hale gelmiş girişim fikirlerimiz. Bunlar size de tanıdık geldi mi?


Davranışsal ekonomide buna "Sahip Olma Etkisi (Endowment Effect)" deniliyor.

"Sahip olduğun şeyler, bir süre sonra senin sahibin olur."

Sözünü belki hatırlıyorsunuzdur. Peki bu durumun insan psikolojisinden kaynaklanan bir sebebi olduğunu biliyor muydunuz?


Sahip olma etkisi (Endowment Effect); İnsanların halihazırda sahip oldukları eşyalara, koşullara, mesleklere bazen de fikirlere fazladan bir değer biçmeleri ve onları olduklarından daha kıymetli görmeleridir.


Sahip olma etkisinden dolayı deneme sürüşü yaptığımız arabalara daha çok para ödemeye razı oluruz, eski bir ayakkabımızı vermemiz gerektiğinde son dakika da vazgeçeriz, işimizi bir türlü değiştiremeyiz, paramızı verimsiz olsa da aynı yatırım araçlarında tutmaya devam ederiz.


Ve yine aynı sebeple girişimciler bazen "fikirlerine aşık olur" ve tüm verilere rağmen fikirlerinde yapacakları değişimlere direnirler. Böylece göz göre göre irrasyonel kararlar verirler. Ya da yine aynı sebepten bazen girişimciler "fikrimi söylersem çalınır" diyerek kendilerine göre çok değerli hale gelmiş bir fikri neredeyse yatırımcıya bile anlatmak istemez ve haliyle fikirleri gün ışığına bile çıkamadan yok olup gitme riskiyle karşılaşır.


Söz konusu girişimciler olduğunda paranın ve zamanın doğru harcanması çok daha kritik hale geliyor çünkü yola çıktığınız anda para ve zaman için kum saatleriniz ters dönüp aşağıya doğru akmaya başlıyor. Bu nedenle yola çıktıkları fikir, ürün ya da hizmet konusunda "sahip olma" etkisi nedeniyle gereğinden fazla değer verme ve objektif olamamaktan kaynaklı alınan her karar alehlerinde sonuçlar yaratıyor.


Sahip olma etkisinin maliyeti özetle şudur;

"Mevcut durumunuzun, geleceğinizi belirlemesine haddinden daha fazla izin vermek."

Peki bu girdaptan nasıl çıkılır? Objektif düşünerek.


Sahip olduğumuz ve oldukça değer verdiğimiz her ne ise gerçekten ona verdiğimiz bu değere sahip mi? Dışarıdan herhangi bir insan ona, bizimle aynı değeri verir miydi ya da veriyor mu? Biz dışarıdan bir kişi olsaydık sahip olduğumuz şeye aynı değeri verir miydik? Gibi sorularla objektif ve rasyonel bir değerlendirme yapmanızı kolaylaştırabilirsiniz.


43 views
Şeffaf_idea_coaching_logo.png

ideacoaching

İdea Koçluk Eğitim Danışmanlık AŞ

Maidan Ankara, Mustafa Kemal Mahallesi,

2118. Cadde, A Blok, No:37   
Çankaya / Ankara

0-(312)-286 56 46

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black Instagram Icon