Kopyalanması Zor Bir İş Modeli Nasıl Tasarlanır?



Çoğumuzun bildiği gibi “iş modeli” şirketinizin nasıl para kazandığının açık ve net bir şekilde tanımlanmış reçetesidir. Net bir iş modeli tanımınız varsa kazandığınız her kuruşun arkasında yatan felsefeyi ve mantığı çok iyi şekilde anlamışsınızdır. Ve böylece iş modelinizi tüm takımınıza da anlatabilir hale gelerek başarınızı ölçekleyebilirsiniz.


Elbette hayatta her şeyin değişmesi gibi iş modelleri de eskir ve demode olur. Tekrar ve tekrar tasarlanması ve güncellenmesi gerekir.


Yine de mevcutta geçerli olan iş modelinizi mümkün olan en uzun süre verimli kullanabilmek için yapabileceğiniz bazı kritik şeyler vardır. Bunlardan en önemlisi; kopyalanması zor bir iş modeli tasarlamak. Böylece rakiplerinizin oyun planınızı ele geçirmesini ve sabote etmesini elinizden geldiğince önlemiş olursunuz. Peki ama nasıl?


İşte kopyalanması zor iş modellerinin sahip olduğu temel stratejiler;


1- Ürün ya da hizmetlerinizi, “sadece firmanız tarafından nasıl yapıldığı bilinen bir iş süreci oluşturarak” daha kaliteli, daha ucuz, daha hızlı bir şekilde müşterilerinize sunun: Mesela özel bir üretim metoduna sahip olmak ya da aynı gün teslimat yapabilmenizi sağlayan bir dağıtım altyapısı oluşturmak gibi süreçler geliştirin.


Bu tarz süreçleri tasarlayabilmek için rakiplerinizin ve müşterilerinizin hangi konuda söylendiklerini ya da ek olarak başka neyin mümkün olmasını istediklerini iyi bir şekilde dinlemek gerekiyor. Ayrıca iş süreçlerini yenide yapılandırırken ekibin fikrini almak çok değerli çünkü bizzat işi yapan onlar ve onların kamerasından sürecin nerede aksadığı ya da nasıl yapılsa daha iyi olduğunu görebilmek daha mümkün.


Örnek olarak; bazı Fast Food üreticilerinin hamburger üretimi için kullanılan köfteleri dışarıda yaptırma kararı vermeleri ya da içecek bardağını dökülme riskini azaltmak için tepsinin ortasına yerleştirtmeleri ya da bazı kahve ve kuruyemiş firmalarının bayatlamanın önüne geçen bir paketleme teknolojisi kullanmaları gibi süreç farklılaştırmaları iş modellerinin prosesler ile rekabetçi hale gelmesinin farklı yöntemleridir.


2- Ürün ya da hizmetleriniz için kapalı bir ekosistem oluşturun: Bildiğiniz üzere bir işletme müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılamak için birden fazla tamamlayıcı ve / ve ya birlikte çalışan ürün ve hizmet sunduğunda bir ekosistem oluşturmuş olur. Böylece ekosistemdeki ürünlerin kullanımı ya büyük ölçüde arzu edilir hale gelir ya da mecburiyet haline dönüşür. Örnek olarak kahve makinaları ve kahve kapsüllerinin birlikte kullanımı gibi ya da yazılımından dolayı aynı markaya ait bilgisayar, telefon ve tablet kullanımının büyük ölçüde tercih edilmesi gibi. Görüldüğü gibi bazen bu ürünler birlikte uyumlu şekilde yaşayabilirler bazen de birbirlerine bağlanabilirler. Bu tarz bir ekosistem oluşumu sonucunda müşterinin işi daha kolaylaşır, hızlanır ve istediği değer yaratılr ise doğru bir sistem kurmuş olursunuz. Ve elbette bir ekosistem tabanlı bir iş modelinin de kopyalanması oldukça zordur.


3- Rakiplerinizin karsız bulduğu ve de ilgilenmediği bir pazara hitap ederek iş modelinizi farklılaştırmak ve rekabetten korunmakta ayrı bir yöntem: Rakipleriniz eğer sizin iş yapmaya çalıştığınız alanı bir şekilde beğenmiyorsa muhtemelen rekabet avantajına sahip olabilirsiniz. Örnek olarak; Hiç kimsenin hizmet götürmediği coğrafyalara hizmet sağlamak ya da özel bir kitleye ürün üretmek gibi örnekleri verebiliriz.


Elbette kimsenin ilgilenmediği bir niş markette iş yapmanın riskleri var; ürünleriniz ve hizmetlerinizle “Müşterilerinizin de ilgilenmemesi gibi!” Bu nedenle niş seçerken belirli kriterleri göz önünde tutmak ve doğru bir strateji ile ilerlemek önemli. Şöyle bir strateji yola çıkış için fikir verebilir; Öncelikle kimlere hitap etmek istediğinizi belirleyin. Bu kitlenin karşılanmamış ya da yetersiz karşılanmış problemini, ihtiyacını tespit edin. Bu niş kitlenin dinamiklerini iyi bir şekilde analiz edin. Niş kitlenin oluşturduğu pazarın dinamiklerini iyi analiz edin. Ve iş modelinizi bu verilere göre tasarlamaya başlayın.


4- Patentli ya da ileri teknoloji içeren bir ürün yapmakta aynı şekilde iş modelini kopyalamayı uzun süre engelleyecektir: Gelişen teknoloji ile her şeyin çok hızlı kopyalandığı dünyamızda yine de ürün kopyalamanın önüne geçmek için yapılabilecek bazı şeyler var. Bunlardan bazıları; Ürünlerinizin adetli üretimini, tasarımlarınızı kopyalama ihtimali yüksek ülkelerde ürettirmeyin. Tasarımlarınızı ürettirebilmek için teklif alma sürecinde çok fazla tedarikçi ile paylaşmayın. Tedarikçiler ile “rekabet, tasarım kullanmama” gibi farklı anlaşmalar yapın. Pazarı sürekli izleyin, böylece kopyalanmayı hızlı fark edebilirsiniz. Hızlı bir şekilde marka bilinirliği ve ürün-pazar konumlandırmanızı yapmak için destek alın.


Yukarıdaki maddelere bakıldığında en doğrusu bu maddelerin birkaçını hatta yapabiliyorsanız hepsini içeren melez bir iş modelini tasarlamak ve gerektikçe güncellemek olacaktır. Güzel bir gün diliyorum…


9 views0 comments

Recent Posts

See All
Şeffaf_idea_coaching_logo.png

ideacoaching

İdea Koçluk Eğitim Danışmanlık AŞ

Maidan Ankara, Mustafa Kemal Mahallesi,

2118. Cadde, A Blok, No:37   
Çankaya / Ankara

0-(312)-286 56 46

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black Instagram Icon